Variabele fonts

 In Nieuws

Font Variations

Eind 2016 werden tijdens het ATypI-conventie (Association Typographique Internationale) de OpenType Variations voorgesteld. Deze technologie is ontwikkeld door Microsoft, Google, Apple en Adobe. Omdat ontwerpers het nu al in de praktijk toepassen, kunnen we er vanuit gaan dat dit de nieuwe standaard wordt. Het is een zeer interessante ontwikkeling die ontzettend veel mogelijkheden biedt. Maar wat houdt deze verandering nu eigenlijk in?

Een kleine stap terug in de tijd

De tijd van letterkasten, letterzetten en fotozetmachines is al lang voorbij met de komst van de computer. De introductie van OpenType in de jaren ’90 was een grote stap. OpenType laat het toe om een grote aanvulling op de basistekenset toe te voegen, denk hierbij aan kleinkapitalen, cijfers in oude stijl, extra symbolen en ligaturen. In OpenType kunnen alternatieve lettervormen en bijbehorende instructies toegevoegd worden waardoor bijvoorbeeld een bepaalde lettercombinatie automatisch vervangen wordt door een ligatuur (afb. 1). Een lettertype bevat vaak diverse fonts met stijlen zoals light, regular, bold en italic versies, maar ook verbrede en versmalde versies. Hierdoor bestaat 1 lettertype vaak uit veel verschillende bestanden.

Afb. 1. Miller Display, OpenType. Voorbeeld van fi ligatuur.

Van enorme letterkast tot 1 simpel bestand

De voordelen van een variabel font op een rij:
1. Eén enkel bestand bevat alle nodige font informatie: variaties, gewicht, breedte,… (afb. 2.) Geen gedoe meer met missende lettertypes!
2. Er zijn geen grenzen meer tussen gewichten: ideaal als je als ontwerper ‘light’ te dun, maar regular te dik vindt.
3. Websites hebben door het gebruik van een variabel font minder laadtijd nodig. Het lettertype kan zich aanpassen naar bepaalde omstandigheden, wat wij responsive typografie noemen. Zo kan het lettertype op mobiel net iets veranderd worden waardoor het beter leesbaar wordt.

Acumin Variable Concept. Diverse gewichten en breedten binnen 1 letterfamilie.

Afb. 2. Acumin Variable Concept. Diverse gewichten en breedten binnen 1 letterfamilie (OpenType: 63 losse bestanden / Variabel font: 1 bestand).

Geen grenzen meer voor de letterontwerper!

Buiten bovenstaande praktische zaken opent het ook voor ontwerpers ook veel deuren. Er zijn veel meer mogelijkheden binnen het ontwerpen van de vorm van een lettertype. De letters kunnen van smal tot breed, van dik tot dun, maar ook van recht tot rond ontworpen worden. De x-hoogte kan met 1 klik worden vergroot waardoor het lettertype op klein formaat goed leesbaar blijft, maar het nog steeds aantrekkelijk blijft bij het gebruik in vette koppen.

Daarnaast is het natuurlijk leuk om als ontwerper de uitersten op te zoeken. Zo kan je ook instellen dat een letter zich vervormt naar een andere vorm (afb. 3). In dit geval begin je met de letter ‘o’ en eindig je met een kattenbeest.

Afb. 3. Sanne Drieenhuijzen. Van ‘O’ tot kattenbeest.